Vị thành niên: Xu hướng nổi loạn

Ông bà hay truyền tai nhau câu “Tuổi 17 bẻ gãy sừng trâu” câu thành ngữ mang nhiều hàm ý và cũng là câu nói đại diện cho độ tuổi mà những nổi loạn nhen nhóm, tuổi vị thành niên.  

Gia đình bận rộn không thiếu trong thế giới hiện đại, con bạn sẽ thế nào trong môi trường đầy đủ vật chất nhưng thiếu vắng những cái ôm hay một chút lời động viên của cha mẹ. Con bạn vẫn lớn đều đặn từng ngày đến khi chúng trưởng thành và có công việc ổn định chứ? Khi 10 tuổi, con của bạn vẫn là một đứa trẻ còn vô tư, thế giới vẫn còn ngập tràn mơ mộng và vô âu lo. Khi con của bạn dần lên 18 tuổi, áp lực đè nặng và gồng gánh bủa vây, đứa trẻ thấy mình đã lớn nhưng vẫn không thể thoát khỏi sự bao bọc của gia đình. Đôi lúc con của bạn sẽ thấy mình có nên khác biệt một chút hay không, đó là những mầm mống, những chênh vênh tuổi mới lớn của độ tuổi vị thành niên.  

Ảnh minh họa

Cảm xúc là một phần không thể thiếu, những điều đứa trẻ làm sẽ mang nhiều hơn hướng cảm xúc cá nhân và đôi khi nó chỉ trực chờ bùng phát. Khi con cái vào độ 16-17 tuổi, chúng có những nỗi lo làm thân thể phát mệt đi kèm những mông lung chẳng biết nói như thế nào. Chúng biết rằng thuốc lá có hại cho sức khỏe, bia rượu làm cơ thể đuối cạn nhưng bản thân lại cho phép điều đó xảy ra. Chúng thấy rằng mình lớn đã lớn nhưng vẫn chỉ là những cô bé, cậu bé. Ở gia đình, chúng dần có tiếng nói, đôi khi thể hiện chút ương ngạnh nhưng vẫn được mọi người tôn trọng. Trong môi trường giáo dục, chúng đau đáu tự quyết tương lai phải làm gì nhưng vẫn nghe lời của người lớn, áp lực học tập từ nhà trường và vẫn phải sống trong sự chu cấp vật chất từ gia đình. Quá trình tâm lý là một biểu đồ phát triển tất yếu, mỗi đứa trẻ đều có thể rẽ sang một hướng đi tốt hoặc không tốt, đòi hỏi người lớn, nhất là những ông bố bà mẹ phải luôn khuyến khích động viên con mình. Những luật lệ ít khi có tác dụng, những cái ôm, những lời chia sẻ giữa cha mẹ và con cái như một người bạn sẽ là chìa khóa hữu hiệu nhất giúp chúng vượt qua những mông lung trong đầu.  

Độ tuổi vị thành niên, đứa trẻ rất dễ nổi loạn nếu gia đình có chút xao nhãng. Các em thường phát sinh tâm lý tiêu cực nếu không khí gia đình luôn âm u và cha mẹ không đoái hoài, quan tâm đến con cái. Chúng sẽ phản đối ra mặt nếu luật lệ mà cha mẹ đặt ra không hợp lý, mang tính kìm hãm quá mức. Luôn phải làm theo ý định của người lớn, khiến bản thân mỗi đứa trẻ cảm thấy tù túng, bức bối chỉ muốn nhanh chóng vượt qua ranh giới mà cha mẹ đã vạch ra cho mình. Ở cái tuổi mà vật chất chưa thể tự tạo nhưng yếu tố xã hội lại tác động quá nhiều khiến nhiều bạn muốn nổi loạn. Nhìn thấy bạn bè chưng diện, trên tay cầm điếu thuốc…các em sẽ không khỏi tò mò và đua đòi học theo với tâm lý cho bằng chúng bạn. Cha mẹ hãy là những chuyên gia tâm lý của con, để ý những thay đổi và nhẹ nhàng điều chỉnh hành vi của con cái. Các em rất cần phát triển những mối quan hệ gần gũi, gắn bó với gia đình, nhà trường, bạn bè và cộng đồng. Sự liên kết này tạo ra một môi trường an toàn trong đó các em vừa được bảo vệ, vừa có khả năng chủ động và độc lập. Đây là một lĩnh vực cần được quan tâm nhưng phải kiên trì, mềm dẻo, linh hoạt, uốn nắn để tránh tự ái, tổn thương tinh thần của các em.  

Ảnh minh họa

Hiểu được thời kỳ tâm lý trôi nổi của con cái giúp cha mẹ định hướng cho các em một con đường đúng đắn, còn niềm vui nào to lớn hơn khi được cha mẹ luôn luôn cảm nhận và thấu hiểu. Hơn ai hết, các em rất cần gia đình đồng hành, những cấm đoán chỉ khiến vấn đề thêm trầm trọng. Bố mẹ hãy là những “người bạn lớn tin tưởng” để cùng con bước đi chứ không phải những tượng đài cứng nhắc khiến con khó tâm sự, sẻ chia.   

 

T.N_Viện Nghiên cứu Khoa học Giáo dục

TIN LIÊN QUAN

Trẻ dành trọn thời gian bên chiếc điện thoại: Có tốt không?
Có lẽ một ngày không dùng điện thoại, người lớn sẽ cảm thấy cô đơn và đâu đó là tụt hậu. Với trẻ em cũng vậy, thời đại công nghệ số ngày nay, các thiết bị công nghệ đều trở thành công cụ để tiếp cận với thế giới hiện đại. Nhiều cha mẹ đang nghĩ có nên sắm cho con một chiếc điện thoại, máy tính bảng… và có nên để con tiếp xúc với những thứ này hay không? Câu trả lời ở chính chúng ta mà thôi.  Cha mẹ thường đau đầu về chứng nghiện điện thoại của con, điều này có thật và quá hiện hữu. Theo một kết quả khảo sát cách đây đã mười năm, thời mà “smartphone” nở rộ như hoa, theo Tổ chức Kaiser Family (Tổ chức về các vấn đề sức khỏe quốc gia ở Hoa Kỳ), có 85% trẻ 14-17 tuổi, 69% trẻ 11-14 tuổi và 31% trẻ 8-10 tuổi có di động riêng. Còn ở Việt Nam, ≈ 62/96 triệu dân dùng Internet, theo số liệu của Bộ TT&TT từ VTCTelecom thống kê, tổng số thuê bao điện thoại được đăng ký và đang hoạt động trên toàn quốc hiện có là 148,5 triệu, trong đó di động chiếm 93,3%, nghĩa là mỗi người trung bình sở hữu 1,6 máy/người không kể là người lớn hay trẻ em. Đôi khi, vì những phút giây bận rộn, vì muốn con “ăn được nhiều cơm”, “uống được nhiều sữa”, “thôi khóc nhè”…cha mẹ đã biết cách biến những thiết bị điện tử thành công cụ cưng nựng. Mỗi người Việt có hơn 1 chiếc điện thoại, và xác suất cao đó là những thiết bị dành cho trẻ để giải trí. Cho trẻ nhiều hơn tự do sử dụng, đến lúc cha mẹ muốn kiểm soát và thấy lo lắng khi trẻ cứ ghim mắt vào màn hình điện thoại thì là lúc trẻ đã nghiện điện thoại quá đà.  Ảnh minh họaTuy nhiên, như đã nói, chúng ta sẽ bị bỏ lại rất xa nếu không cập nhật thông tin thường xuyên, vì thế sử dụng điện thoại không phải là xấu. Chỉ cần cha mẹ thấy khi nào cần và làm rõ một số quy tắc thì việc trẻ có một chiếc điện thoại cũng phải vấn đề lớn. Internet phát triển mạnh mẽ cũng có một phần nguyên nhân chỉ có khuyến cáo chứ không có độ tuổi quy định được sử dụng điện thoại, tình thế ấy khiến nhiều người băn khoăn. Vậy có nên mua điện thoại cho con hay không? Có hay không nằm ở nguyên tắc của chính các bậc phụ huynh.  Hãy nói rõ với trẻ về quyền sở hữu, chúng không là chủ nhân của chiếc điện thoại, mà là cha mẹ. Không phải thấy con muốn có một chiếc điện thoại hay máy tính bảng mà cha mẹ đã vội chiều và sắm sửa, chỉ cần nói rằng đó sẽ là tài sản của cha mẹ, không phải tài sản của chúng và cha mẹ “cũng cần sắp xếp tài chính để mua”. Tuyệt đối không cho trẻ suy nghĩ đó là thiết bị của chúng, vì khi chúng nghĩ như vậy, sự tức giận là có khi cha mẹ yêu cầu chúng dừng lại và không dùng điện thoại nữa. Chỉ khi cha mẹ là người sở hữu thứ này, trẻ mới học được cách lịch sự để xin phép và có ý thức gìn hơn.  Cần thống nhất rành mạch với con về thời gian sử dụng: số lần, số giờ…Công việc này cực kỳ quan trọng giúp con bạn điều tiết và sắp xếp thời gian, đặc biệt bạn sẽ điều chỉnh được đồng hồ sinh học của trẻ không bị ảnh hưởng bởi việc dùng điện thoại. Không nên cho trẻ sử dụng điện thoại ban đêm nhiều, nếu bạn là người rành công nghệ thì hãy cài đặt chế độ tự động khóa khi hết giờ quy định. Đa số những đứa trẻ nghiện thiết bị điện tử đều do thiếu kiểm soát mà ra và cha mẹ không thể vì lợi ích trước mắt thấy con ngoan ngoãn khi trao cho chúng một chiếc điện thoại thì sẽ cho chúng thời gian tự do sử dụng.  Cuộc sống cân bằng rõ ràng là điều mà mỗi cha mẹ đang gắng xây dựng, vun đắp. Khi chiếc điện thoại trở nên quá đỗi cần thiết và không thể tách rời, cũng chính là lúc đứa trẻ đang tự tách biệt với thế giới xung quanh. Gọi là chiếc điện thoại thông minh vì các thông tin hết sức phong phú và vượt xa suy nghĩ của nhiều đứa trẻ. Chính vì những thứ đã có sẵn nên chúng chả cần phải động não nhiều, theo thời gian, trí tưởng tưởng của mỗi đứa trẻ cũng cạn dần. Cha mẹ cân bằng cuộc sống của con bằng những cuộc trò chuyện, những chuyến đi chơi hay đơn giản là chơi cùng con…không để những thiết bị nhân tạo chiếm toàn bộ thời gian rảnh rỗi của chúng.  Mỗi đứa trẻ, mỗi độ tuổi sẽ có nhận thức và quyền kiểm soát khác nhau nhưng khi trẻ còn quá nhỏ, không nên để trẻ chơi điện thoại một mình. Cha mẹ là người hướng dẫn con nên học gì, làm gì, tìm gì trên đó. Nếu bạn nói chúng lên học tiếng Anh nhưng sau đó lơ đãng, rất có thể chúng sẽ tìm đến những thú vui khác hay hơn ở trên thiết bị đó.  Không tấm gương nào phản chiếu tốt bằng tấm gương của cha mẹ. Dù có giáo huấn đến cỡ nào nhưng bạn không làm mẫu, trẻ cũng sẽ coi thường. Có bao giờ trong bữa cơm, bạn yêu cầu con không xem tivi để tập trung ăn nhưng lúc đó trên tay bạn vẫn lướt điện thoại? Bạn mở cửa phòng yêu cầu con chăm chú học bài nhưng ngón tay vẫn lướt facebook, instagram, tiktok…Thế thì thật khó để yêu cầu trẻ đừng nghiện điện thoại nữa. Làm như thế nào, bạn cũng đã biết qua tình huống trên rồi đấy.  Ảnh minh họaNên mua điện thoại cho con hay không, cha mẹ chắc chắn đã có câu trả lời rồi. Công nghệ không phải là điều gì quá nguy hại, nó chỉ nguy hại khi con bạn chưa sẵn sàng và bạn chưa biết cách vạch lối, kiểm soát con mình một cách hợp lý mà thôi.   N.T - Viện Nghiên cứu Khoa học Giáo dục
| 0 Bình luận
Có nên kiểm soát thời gian con truy cập Internet?
Qua lâu rồi thời cả xóm có một chiếc tivi đen trắng, chẳng có điện thoại để liên lạc, nhưng vẫn biết rằng sẽ gặp nhau cùng một giờ. Ngày nay, với chiếc điện thoại trên tay, con người có thể tìm mọi thứ, biết mọi ngóc ngách trên thế giới dù chưa đặt chân đến. Phải chăng Internet thật vô cùng hữu ích? Các thiết bị kết nối Internet trở thành công cụ tiện ích, ngày càng phổ biến Internet thật sự hữu ích. Khoảng cách kết nối với nhau trở nên thật dễ dàng với sự trợ giúp của công nghệ thông tin. Vào thế kỉ 19, Samuel Morse sáng chế ra máy điện tín và mở đường cho công nghệ số sau này. Người ta có thể nhận thông tin và sau này là nói chuyện với nhau từ khoảng cách cả ngàn cây số, những cánh thư tay từ đó cũng rơi rụng dần. Về sau Internet phát triển rầm rộ, không những nói chuyện được với nhau mà còn có thể nhìn thấy nhau qua mọi khoảng cách. Đến thế kỉ 21, mọi thứ chúng ta cần đều không phải tìm ở cửa hàng…mà là trên Internet. Sự phát triển của mạng lưới đường truyền, số hóa khiến cuộc sống trở nên sôi động, nhanh hơn rất nhiều. Sự phát triển của công nghệ mang đến một cuộc cách mạng mới thật sự, thật là tiện ích. Chính vì quá tiện ích cho nên nó trở thành con dao hai lưỡi nếu thiếu sự kiểm soát. Ảnh minh họaNhững đứa trẻ quên mất bản thân khi đắm chìm trong thế giới mạng. Không khó để bắt gặp cảnh tượng một đứa trẻ đôi tuổi đăng chăm chú vào màn hình chiếc điện thoại, chúng có thể đam mê những bộ phim hoạt hình, những trò chơi kỳ thú. Có thể chúng sử dụng mà chưa biết chữ nhưng đó cũng không phải là vấn đề lớn. Dường như mọi vấn đề có thể giải quyết từ việc chúng buồn, chán, hờn khóc…bằng một chiếc điện thoại có kết nối Internet. Với những đứa trẻ lớn hơn, thay vì dành thời gian để học và tăng cường vốn sống thì chúng sẽ cảm thấy chiếc điện thoại thú vị hơn nhiều. Tuy nhiên điều đó lại tiềm tàng nguy hiểm cực lớn, Internet đồng thời cũng là “kho rác” khổng lồ lẫn lộn gồm cả dữ liệu, thông tin xấu độc ảnh hưởng đến nhận thức, tư duy và cả sức khỏe của trẻ em nếu không được bảo vệ. Đối tượng trẻ em có đặc điểm là đang trong quá trình hình thành nhân cách, thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị lừa bị dụ dỗ nghe làm theo, chưa đủ nhận thức, chưa được trang bị kỹ năng an toàn mạng. Phải chăng, gia đình nên kiểm soát chặt chẽ việc con trẻ dùng Internet? Thực tế, gia đình Việt đang nới lỏng việc kiểm soát con cái dùng Internet. Có khoảng 64 triệu người Việt dùng Internet, hơn 20 triệu người trong độ tuổi 15-24 có tài khoản truy cập. Các điều tra cho thấy, trẻ em trở thành đối tượng dễ “tổn thương” nhất do tác động tiêu cực của Internet. Tuy nhiên, có khoảng 75% các bậc phụ huynh không kiểm soát thời gian truy cập mạng trực tuyến của con, thậm chí khoảng 66% phụ huynh không cần quan tâm đến việc con của họ sử dụng mạng. Rủi ro và tiềm ẩn khi trẻ sử dụng Internet rất đa dạng, nếu cha mẹ biết đến những nguy hiểm thì sẽ có cách để phòng tránh hiệu quả hơn.  Những mặt trái của Internet hầu như tất cả các phụ huynh đều đã nhận biết nhưng một phần vì tin tưởng con cái hoặc một phần vì thời gian làm việc bận rộn nên không có nhiều quỹ thời gian. Một số cha mẹ thường có xu hướng ngăn cản hoặc kiểm tra, theo dõi các bí mật của con, tra hỏi để kiểm soát mọi nơi, mọi lúc có thể. Nhiều bố mẹ còn đặt các máy giám sát và kiểm tra lịch sử truy cập máy tính của con, truy hỏi lý do và áp dụng các hình phạt. Tuy nhiên những giải pháp đó chỉ là tính thế, không thể giải quyết dứt điểm. Chỉ cần bố mẹ là những người quan tâm con cái, biết phân phối thời gian cho con học tập – sử dụng các phương tiện phù hợp thì chúng sẽ dần dần thay đổi. Nếu bạn không dành thời gian cho con thì chúng một là sẽ chơi với bạn bè, hai là tìm đến các tiện ích thông minh để giải trí. Một khi con bạn đã có nguy cơ nghiện Internet thì cấm cản, kiểm soát là điều khó khăn thậm chí còn rạn nứt tình cảm gia đình.  Con cái của bạn là món quà vô giá trên cuộc đời này, một món quà vô giá thì làm sao đạt ở nơi tùy ý. Bông hoa cần khí trời để khoe sắc, lòng tốt thì cần được lan tỏa. Đó là con của bạn, hãy nâng niu dìu dắt chúng chứ đừng bỏ bê.   N.T - Viện Nghiên cứu Khoa học Giáo dục
| 0 Bình luận
Bí quyết để trẻ học tập vui vẻ
Hầu như rất ít trẻ chán ghét việc ghi nhớ bảng chữ cái, từ vựng, con số khi mới bắt đầu đi học. Thế nhưng đến một thời điểm sẽ bắt đầu xuất hiện một số trẻ chán việc học, một trong những nguyên nhân chính là trẻ không hiểu những gì đã học.  Ảnh minh họaBản thân con người khi sinh ra ai cũng được trang bị sẵn tính hiếu kỳ, ham hiểu biết và tham vọng tiến về phía trước. Vì thế, việc trẻ bắt đầu cảm thấy không còn thích học nữa thường bắt nguồn từ lý do tự bản thân trẻ không tìm thấy niềm vui trong việc đó nữa. Nói một cách khác, đó làm cảm giác thực của sự vui vẻ cộng với phần tâm đắc sẽ làm được và tạo ra hương vị của sự thành công “Mình đã làm đến cùng!”.  Niềm vui tột cùng của con người không phải việc nhận được tiền, cũng không phải việc được người khác khen ngợi mà là việc cảm nhận được “sự thành công của bản thân”. Con người luôn tự nhiên hành động để đi tìm cảm giác “hạnh phúc, vui vẻ”. Vì thế, nếu liên tục cảm nhận được “Mình đã làm được! Mình đã làm đến cùng!” thì chắc chắn việc học của trẻ sẽ luôn tiến triển.  Nếu phải suy nghĩ làm thế nào để trẻ có thể vui vẻ học tập tại trường thì cha mẹ hãy tìm cách để trẻ duy trì được cảm giác: “Hiểu rồi! Làm được rồi! Xong rồi! Vui quá!”. Từ đó hình thành sự tự tin trong suy nghĩ “mình có thể học tập thật tốt”. Đầu tiên, trẻ cần ghi nhớ thật nhiều câu từ và hiểu được ngôn từ. Tiếp theo trẻ cần có khả năng tưởng tượng và hiểu biết về số học. Điểm mấu chốt chính là trẻ cần được trang bị một nền tảng vững chắc, cơ bản về ngữ văn và phép toán. Có nền tảng cơ bản này chắc chắn trẻ cũng sẽ học tốt các môn tự nhiên và xã hội.  Ảnh minh họaHãy xây dựng thói quen càng đơn giản càng tốt cho trẻ. Mỗi ngày hiểu biết thêm một chút, tự cảm nhận được sự trưởng thành của bản thân, cộng thêm sự công nhận và lời khen của mọi người xung quanh, chắc chắn trẻ sẽ cảm thấy rất vui. Nếu không thể xây dựng cho trẻ thói quen học tập, để trẻ nghĩ “học tập = cực khổ” chỉ có thể là lỗi lầm lớn của cha mẹ.  Một bộ óc thiên tài phải là một bộ óc được học tập một cách vui vẻ và cảm nhận được sự khó chịu khi không học, sự thích thú khi đã học xong. Cha mẹ hãy quan tâm và san sẻ yêu thương cho trẻ trong suốt quá trình học tập.  CT - Viện Nghiên cứu Khoa học Giáo dục
| 0 Bình luận
Xây dựng thói quen tốt cho trẻ
Xây dựng thói quen tốt là cả một chặng đường dài trong quá trình lớn lên và phát triển đối của mỗi người. Khi còn thơ ấu, trẻ rất cần được hướng dẫ đề hình thành và rèn luyện một nhân cách tốt. Thói quen tốt được ươm mầm từ hôm nay sẽ là nền tảng vững chắc cho sự phát triển của trẻ trong tương lai, tạo tiền đề cho thành công mai sau.  Aristotle đã từng nói: "Chúng ta là những gì mà chúng ta thường làm. Sự xuất sắc không phải là một hành động mà là một thói quen". Đúng vậy! Tạo thói quen tốt giúp trẻ có được đời sống tinh thần lạc quan, một nhân cách tốt, một tư duy sáng suốt để đốt mặt với xã hội.  Ảnh minh họaTrong học tập, bố mẹ cần thiết lập lượng thời gian tối đa để phân bổ những môn học phù hợp. Chẳng hạn, bố mẹ yêu cầu trẻ hàng ngày ngồi vào bàn học khoảng 1 đến 2 tiếng. Học tập không nên quá hà khắc. Hãy cho trẻ tạm nghỉ 10 phút sau 45 phút sau giây phút căng thẳng. Thời gian nghỉ lao giúp trẻ nghỉ ngơi, vận động nhẹ và nạp năng lượng từ những món tráng miệng. Hãy thành lập chế độ nghỉ ngơi theo một thời khóa biểu cố định. Lâu dần, trẻ sẽ hình thành thói quen tại nhà một cách khoa học nhất. Để tránh trường hợp trẻ xao nhãng trong việc học, bố mẹ nên tắt các thiết bị di động, ti vi hoặc laptop.  Nếu bố mẹ có thời gian, hãy cùng nhau luyện tập những bài tập hay những bài kiểm tra mẫu. Điều này tạo giúp tạo sự thích thú cho trẻ khi cùng bố mẹ làm bài tập như những người bạn thực sự. Ngoài ra, những hoạt động luyện tập này khiến trẻ không lạ lẫm với những bài kiểm tra tại trường. Một điều quan trọng nhất khi hình thành việc học của trẻ là thái độ lạc quan. Nếu bố mẹ có một thái độ gay gắt sẽ khiến trẻ luôn cảm thấy áp lực. Hãy tạo ra bầu không khí thoải mái để trẻ cảm thấy thích thú khi học cùng bố mẹ. Từ đó, một thói quen học tập của riêng mình hình thành.  Thêm vào đó, bố mẹ nên hình thành tổ chức rèn luyện thói quen vệ sinh và hành vi văn minh cho trẻ được thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày trẻ như: hoạt động vui chơi, đi dạo, ăn trưa, ngủ trưa, hoạt động chiều .... Những hoạt động trên nối tiếp nhau và được lặp lại hàng ngày. Thông qua hoạt động hàng ngày, bố mẹ nên dạy cho trẻ biết quan tâm, tự tin, tự ý thức và tôn trọng mọi người xung quanh, giáo dục tinh thần tự giác giữ gìn vệ sinh, biết yêu mến và tôn trọng người lớn.   Ngoài ra, bố mẹ nên dạy trẻ biết cách tự chăm sóc bản thân ngay từ khi còn nhỏ là điều rất quan trọng. Nếu bố mẹ vì lo trẻ chưa đến tuổi và làm thay cho trẻ tất cả mọi việc thì có nghĩa bố mẹ đang lấy đi quyền được học hỏi và cơ hội phát triển bản thân của trẻ, không vì thế mà bố mẹ làm thay cho trẻ mà khuyến khích trẻ tích cực làm những việc vừa sức của trẻ.  Một điều đặc biệt quan trọng không thể thiếu chính là bố mẹ cần kiên nhẫn đồng hành cùng trẻ trong quá trình rèn luyện và trưởng thành. Ghi nhận sự tiến bộ của trẻ qua từng phần, từng giai đoạn để khuyến khích trẻ, cho trẻ thấy được những giá trị lớn, những giá trị đáng trân trọng và có ảnh hưởng tốt đến cuộc đời của trẻ từ những thói quen tốt. Bên cạnh đó, bố mẹ cũng có thể phối hợp với nhà trường bằng cách trao đổi, chia sẻ để có thêm những kinh nghiệm bổ ích, thống nhất trong phương pháp giáo dục để tạo ra sự giáo dục đồng bộ - cơ hội để trẻ rèn luyện mọi lúc, mọi nơi.  Ảnh minh họaĐồng hành cùng trẻ là hành trình dài và đầy gian nan vì hạnh phúc của chính các con trong trương lai. Giáo dục đúng phương pháp và bằng tình yêu thương của bố mẹ sẽ cho trẻ cách nhìn đúng, cách nghĩ đúng, cách hành động đúng để mỗi ngày trẻ học tập và rèn luyện với những hành động tốt, thói quen tốt để mai này trẻ sẽ có một cuộc sống tươi đẹp hơn.  CT - Viện Nghiên cứu Khoa học Giáo dục
| 0 Bình luận
Những trải nghiệm quan trọng đối với con
Giáo dục trải nghiệm là phương pháp kích thích những tiềm năng trí tuệ của trẻ. Trải nghiệm khám phá thế giới không đơn giản là ghi và nhớ mà phải đến từ cảm nhận, sự thích thú. Trẻ nhỏ rất cần những “trải nghiệm để hiểu”, “trải nghiệm để thấy được mình có thể làm được”, “trải nghiệm để thấy mình thông minh”.  Ảnh minh họaTrong quá trình trải nghiệm, trẻ không chỉ giữ vai trò là người tham gia mà còn là chủ thể tác động vào đối tượng như ý muốn. Từ đó, trẻ có khả năng kiến tạo những kiến thức mới trở thành kinh nghiệm nhỏ cho chính bản thân.  Trước hết cần phải “trải nghiệm để hiểu”. Trẻ thường bế tắc khi không hiểu giáo viên nói gì ở lớp và tất yếu dẫn đến sự nhàm chán. Ngay cả khi có những bố mẹ luôn sát sao việc học hành của con cũng không biết rằng con có theo kịp bài học trên lớp học hay không. Bố mẹ cần chia sẻ rằng: “Nếu có chỗ nào không hiểu thì con hãy nói với mẹ nhé”. Khi quan sát trẻ học tập, nếu thấy trẻ bối rối thì chúng ta hãy trao đổi: “Con thử giải thích chỗ này cho mẹ xem nào”. Giải thích theo cách của trẻ cũng là một cách hiểu và sự mạnh dạn dám nói, phần còn lại phụ huynh cố gắng đơn giản hóa câu từ cho trẻ dễ hiểu hơn. Hãy động viên nhẹ nhàng khi con xử lý được một vấn đề dù nhỏ: “Con đã hiểu rồi đấy. Hôm trước mẹ giải thích khó hiểu quá đúng không?”. Cố gắng không để trẻ nghĩ rằng: “Nếu con nghe mà hiểu được thì con là người thông minh đấy”; “Con không hiểu là do người giảng đã giảng khó hiểu thôi”.  Tiếp đến là “trải nghiệm để thấy được mình có thể làm được”. Đôi khi trẻ cảm thấy mình đã hiểu nhưng khi làm thử thì lại không thế. Khi học mẫu giáo, trẻ ít khi bị so sánh với các bạn khác trong lớp nhưng khi bắt đầu vào cấp 1, trẻ thường hay bị so sánh thông qua điểm các bài kiểm tra trên lớp. Khi nhìn thấy các bạn đạt 10 điểm nhưng mình chỉ đạt được 7 điểm thì trẻ thường tự ti cho là “mình chẳng biết làm gì”. Đấy là lúc trẻ có những trạng thái tiêu cực và bố mẹ cần khắc phục yếu điểm đó. Sau những cố gắng và nỗ lực, trẻ đạt được 8 điểm trong điểm kiểm tra học kỳ, bố mẹ hãy khen ngợi và khuyến khích: “Con đã đạt kết quả tốt hơn trước rồi. Con chỉ cần luyện tập chăm chỉ là làm được thôi mà!”. Cho dù trẻ không đạt 10 điểm nhưng nếu chúng ta nói với trẻ rằng: “Con đã tiến bộ hơn trước rất nhiều” hoặc “so với một tháng trước con đã có sự tiến bộ rõ rệt” thì trẻ sẽ hiểu được rằng chỉ cần cố gắng là có thể làm được mọi việc.  Ảnh minh họaBố mẹ hãy để trẻ “trải nghiệm cảm giác mình là người thông minh” thông qua những “trải nghiệm để hiểu” và “trải nghiệm để thấy mình có thể làm được”. Có như vậy, các giác quan, tư duy của trẻ cũng phát triển nhanh chóng. Sự đam mê đang có luôn đến từ cảm giác được thành công và cảm giác thành công thì thúc đẩy cho lối sống tích cực, đồng thời góp phần nuôi dưỡng niềm đam mê, sở thích của trẻ trong tương lai.  CT - Viện Nghiên cứu Khoa học Giáo dục
| 0 Bình luận
Hãy tin tưởng trẻ có thể vượt qua chính cha mẹ
Con người từ giây phút có con sẽ trở thành cha mẹ. Không liên quan đến cuộc sống trước đây của họ như thế nào. Hơn nữa, từ giây phút đó, không cần biết trước đây họ là người ra sao, tinh thần trách nhiệm sẽ khiến họ bắt bản thân mình trở thành tấm gương cho trẻ.  Đương nhiên, khi trẻ còn nhỏ, cha mẹ là tấm gương kiến thức rộng mở và có thể dạy cho trẻ được nhiều điều. Trong tương lai có vô số điều có khả năng xảy ra, cũng có khả năng dù là cha mẹ cũng không thể giỏi hơn con cái. Trẻ mới sinh có hứng thú với tất cả mọi thứ, vì vậy giấc mơ của trẻ cũng là vô hạn. Trẻ nói rất vô tư: “muốn trở thành” như thế này, hay “muốn làm” những việc kia. Ảnh minh họaKhi dần trưởng thành với những kinh nghiệm đã trải qua, trẻ sẽ tự tạo ra bức tường rào cản như “việc này quá sức mình” hay “không thể làm được” và không còn muốn thử thách những điều mới mẻ nữa. Thêm vào đó, sau khi trưởng thành và trở thành cha mẹ, trẻ sẽ lại tiếp xúc với con cái giống như mình biết tất cả mọi điều và tạo cho trẻ giới hạn bởi suy nghĩ rằng cha mẹ có vốn kinh nghiệm hơn trẻ, khiến trẻ tự tạo rào cản cho chính mình.  Tuy nhiên, giới hạn đó chỉ đơn thuần là giới hạn do cha mẹ tự tạo nên từ kinh nghiệm của chính mình trong một đời người. Họ ích kỷ đặt kỳ vọng về tương lai vào trẻ dựa trên những giá trị kinh nghiệm đó. Nguyện vọng và hình tượng mà cha mẹ đang ủ ấp đối với tương lai của trẻ dù như thế nào cũng chỉ là suy nghĩ trong cuộc sống của chính cha mẹ.  Chuyên gia khoa học về não, ông Hideto Tomabechi trong quyển: “Trước tiên hãy vượt qua cha mẹ” đã viết rằng: “ Khi một ai đó nói với bạn điều gì, họ chỉ nói những điều dựa theo quá khứ của bạn cho đến thời điểm hiện tại, không hẳn là nói về chuyện tương lai của bạn”.  Ở đây, cha mẹ chỉ đang quan sát trẻ dựa trên những kinh nghiệm sống của bản thân. Hơn nữa, cha mẹ như vậy đôi khi còn làm hạn chế những khả năng của trẻ bằng những lời khuyên hay kết luận an toàn. Ông Tomabechi gọi những bậc cha mẹ và người xung quanh như vậy là “người hủy diệt ước mơ”.  Không liên quan đến vấn đề ý chí của trẻ nhưng quyết định tương lai của trẻ bằng phán đoán của cha mẹ sẽ không thể phát huy năng lực vô hạn của trẻ. Câu nói tôi nhắc đến nhiều nhất với con trai tôi khi ở trung học cơ sở, trung học phổ thông là: “Con thật tuyệt vời!”. Đặc biệt, khi con học trung học phổ thông, dường như tôi chỉ nói mỗi điều đó. Điều này khiến tôi giống như một người mẹ ngốc nghếch, nhưng khi con tôi càng trưởng thành, sự tôn trọng dành cho con ngày càng lớn, nó vượt qua cả ý thức rằng đó là con trai mình mà thực tâm tôi nghĩ nó là một con người tuyệt vời.  Ảnh minh họaCha mẹ tôi đã từng muốn thuyết giáo rất nhiều điều cho con trai tôi nhưng tôi không nghĩ như vậy. Bởi vì, tôi chẳng thấy điều gì khác ngoài sự tuyệt vời của con trai. Hơn nữa, bản thân con tôi cũng dần làm cho sự tuyệt vời ấy ngày càng lớn hơn.  Để có thể phát huy tối đa năng lực của trẻ, cha mẹ đừng hoài nghi mà hãy tin tưởng rằng: “Trẻ là người có năng lực hơn mình!”, “Trẻ sẽ vượt qua cả bản thân mình!”.    CT – Tham khảo sách Ayumi Tani – Viện Nghiên cứu Khoa học Giáo dục 
| 0 Bình luận
Đừng cố gắng hòa hợp với không gian của trẻ
Khi trẻ bước vào thời kỳ thi cử, cả gia đình sẽ cùng theo chế độ ôn thi và đưa ra những giới hạn đối với các con. Việc đưa ra hàng ngàn lý do: “Vì con đang ôn thi nên không cần ra ngoài”, “Tạm thời không đi du lịch đâu cả” và để nhà yên tĩnh, cha mẹ cũng giảm bớt những niềm vui riêng của bản thân.  Ảnh minh họaNhững lý do ấy không thể đem lại tác dụng, ngược lại còn gây áp lực cho trẻ. Cha mẹ là cha mẹ, gia đình là gia đình, đừng cố gắng thay đổi những điều vỗn dĩ là tự nhiên. Mọi người hãy luôn giữ tinh thần vui vẻ để trẻ cảm thấy thoải mái hơn.  Chia sẻ từ một phụ huynh: “Tôi đã thành lập một công ty khi con trai bước vào lớp mười. Khi bắt đầu mở công ty, đôi khi tôi về nhà rất muộn, đi công tác, hội họp vì công việc quá nhiều. Do không có thời gian để nấu ăn, tôi thường xuyên để con trai phải mua cơm hộp và rau củ tại cửa hàng tiện lợi gần nhà.  Tôi là một người mẹ mà ngay cả kỳ thi của con là khi nào cũng không biết. Khi được hỏi: “Sao hôm nay con về sớm vậy?”, con trai trả lời: “Vì hôm nay con thi”. Tôi thực sự thấy rất có lỗi vì điều đó. Mặc dù vậy, con trai tôi vẫn tự mình lựa chọn những thực đơn đảm bảo cân bằng dinh dưỡng cho mình và cố gắng học tập. Thỉnh thoảng, con trai tôi còn tự làm mì, món rau ăn kèm cho bữa trưa và còn làm thêm phần cho người mẹ đang tập trung vào công việc như tôi. Tôi rất biết ơn và nghĩ rằng có thể tin cậy vào con trai mình”.  Song song với việc trẻ nỗ lực tập trung để ôn thi, cha mẹ cũng đang cố gắng hết sức cho những công việc khác. Dù cha mẹ không dốc toàn bộ nỗ lực để hướng đến chăm sóc trẻ, nhưng hãy bên cạnh và cho trẻ thấy được hình ảnh cố hắng hết mình của cha mẹ là đủ. Cha mẹ không thể thay thế trẻ thi cử. Thay vì nghĩ: “Con thật đáng thương, sao mà lo lắng quá đi” rồi động viên, hãy tin tưởng trẻ: “Không sao đâu! Không sao đâu! Mẹ cũng đang cố gắng!” để trẻ có dũng khí vượt qua một cách tự nhiên.  Ảnh minh họaCó lẽ nhiều phụ huynh sẽ có cảm giác như vậy là quá lạnh lùng với trẻ. Tuy nhiên, việc phân biệt rõ ràng vấn đề của cha mẹ và vấn đề con cái là yếu tố quan trọng để cả cha mẹ và trẻ tự lập hơn trong cuộc sống. Nếu cho trẻ thấy hình ảnh cha mẹ đang cố gắng hết mình thì trẻ cũng sẽ cố gắng hết mình.   CT - Viện Nghiên cứu Khoa học Giáo dục
| 0 Bình luận
Vận động và vui chơi - năng lực tư duy
Tư duy là hoạt động không thể thiếu đối với mỗi con người. Đây là nền tảng cho việc xây dựng và phát triển khả năng sáng tạo, cũng như các kỹ năng giải quyết vấn đề. Đối với trẻ, tư duy và nhận thức tăng lên theo từng độ tuổi, cha mẹ cần rèn luyện tư duy cho trẻ từ nhỏ để khơi dậy sự tìm tòi và tò mò.  Ảnh minh họaTuy nhiên, việc nạp vào những thông tin như chữ viết, ngôn ngữ hay các con số mà để nguyên như thế cho ra sản phẩm thì bộ não trẻ chỉ đơn thuần giống một cái kho chứa. Kết quả của việc sử dụng những nguyên liệu được đưa vào gia công, biến chúng thành những sản phẩm khác được gọi là thành quả của bộ não. Khả năng tạo ra kiến thức mới từ những thông tin được nạp vào được gọi là năng lực tư duy.  Chẳng hạn, nấu ăn là công việc phải trải qua nhiều thất bại, vừa làm vừa suy nghĩ. Chỉ đọc sách dạy nấu ăn thì không thể nào cho ra những món ăn ngon miệng, sáng tạo. Việc có thể hay không thể tưởng tượng nhiệt độ, độ mềm, mùi vị của những thứ xuất hiện trong tranh, đọc trong sách khiến sự cảm nhận trở nên khác nhau. Một bộ não có khả năng tưởng tượng, sáng tạo từ những nguyên liệu được cung cấp sẵn, chỉ có thể hình thành dựa trên những trải nghiệm thực tế.  Trong những trải nghiệm đó, việc vận dụng hết cả năm giác quan (thị giác, thính giác, vị giác, khướu giác, xúc giác) cảm nhận thật nhiều thứ, sẽ khiến năng lực cảm thụ phong phú hơn. Từ đó dẫn tới khả năng tạo ra các ý tưởng, khả năng tưởng tượng về tương lai, và hơn nữa là khả năng sống độc lập cho trẻ.  Ảnh minh họaNhững trò chơi vận động trong không gian mở chứa nhiều yếu tố tác động tới sự phát triển tinh thần và thể chất cho trẻ. Sự tự tin thể hiện qua cách trẻ chơi vận động đu xoay, leo dây, các trò chơi này đưa ra các thử thách cho trẻ tìm cách vượt qua. Việc khám phá và chinh phục trò chơi giúp bé tự tin hơn. Vui chơi cũng giúp trẻ rèn luyện ngôn ngữ, lý luận qua việc trò chuyện và chia sẻ với các bạn chơi cùng. Khi chơi, tinh thần trẻ được thả lỏng và thư giãn tối đa, đồng thời nó khích lệ tư duy độc lập, giải quyết vấn đề và cải thiện khả năng tập trung và kiểm soát hành vi, cư xử của trẻ.  Vận động và vui chơi tạo sự phát triển của các dây thần kinh từ đó hướng trẻ tự tin, nâng cao trí thông minh, khả năng suy nghĩ và trình bày quan niệm của trẻ. Với một bộ não vĩ đại, vui chơi và vận động đều rất cần thiết. Bộ não thiên tài chỉ được tạo ra từ việc để ý kích thích trẻ từ mọi phương diện.   CT - Viện Nghiên cứu Khoa học Giáo dục
| 0 Bình luận
Phép màu ngôn từ trong gia đình tôi!
Nhận thức về bản thân của con được hình thành chính là ngôn từ của cha mẹ. Đối với con trẻ, cha mẹ không chỉ là hình mẫu hoàn hảo với nhiều kinh nghiệm sống mà con là người vĩ đại với tầm hiểu biết sâu rộng. Có lẽ, được sống dưới sự che chở của cha mẹ nên với con sự tồn tại của cha mẹ là điều tuyệt vời và quan trọng nhất.  Ảnh minh hoạCon trai tôi, từ nhỏ đã được kích thích phát triển các giác quan nên dù lên tiểu học cũng không gặp khó khăn trong việc học. Tuy nhiên, con hay sợ hãi, không dám nhảy xuống từ vị trí cao giới hạn, không dám chơi cầu trượt và chạy đua cũng không nhanh. Tôi từng cho con trai đến lớp học thể dục nhưng con cũng không có tiến bộ.  Tôi vẫn thường dùng hai câu nói: “Con thật ngốc nghếch”, “Con thật thông minh” với con. Khi bị nói liên tục như vậy, trong tiềm thức của con dần hình thành sự tự nhận thức về bản thân “mình ngốc nghếch”, “mình thông minh”. Chính vì lẽ đó, con đã bỏ câu lạc bộ cầu lông chỉ sau vài tháng tham gia khi mới vào lớp bốn. Lý do bởi: “Dù có cố gắng đến mấy cũng không thể trở thành tuyển thủ cầu lông được”.  Nếu không sử dụng từ “ngốc nghếch”, thay vào đó, tôi nói với con “Không sao đâu! Con đã cố gắng luyện tập và bơi tốt được đấy thôi. Cầu lông cũng vậy, chỉ cần luyện tập chắc chắn sẽ chơi tốt được”, biết đâu con không bỏ cuộc chơi.  Con gần như hiểu hết nội dung trong sách giáo khoa, nhưng có vẻ bài tập ở trung tâm hơi khó và con có một vài phần không hiểu. Lúc con đến hỏi, tôi có hướng dẫn nhưng hai mẹ con đã xảy ra mâu thuẫn. Đối với con, sự tự nhận thức về bản thân là “thông minh”, điều làm con thoải mái là khi thấy bản thân “thông minh”. Việc có những câu hỏi không hiểu gây cho con cảm giác khó chịu.  Ảnh minh hoạĐể lấy lại cảm giác thoải mái, từ ngày hôm đó, con không nghỉ học buổi học thêm nào, tự học mà không cần nhắc nhở và cũng không lấy cha mẹ làm mục tiêu để phấn đấu. “Cha mẹ muốn con trở thành người như thế nào?” đó là “ý thức của cha mẹ, là mong muốn suy nghĩ trong đầu”. “Cha mẹ sử dụng từ ngữ với con như thế nào?”, đó là “tiềm thức của cha mẹ, là suy nghĩ xuất phát từ trong tim”. Đó là những lý do con không đạt được kỳ vọng như cha mẹ mong muốn.  Ngôn từ của cha mẹ sử dụng sẽ khắc nguyên vào trong nhận thức của trẻ. Và chính những nhận thức về bản thân đó sẽ quyết định hoàn toàn hành động của trẻ.  CT - Viện Nghiên cứu Khoa học Giáo dục
| 0 Bình luận
Giữ đúng lời hứa với trẻ, bố mẹ nhé!
Bố mẹ luôn muốn con trở thành người giữ chữ tín, bố mẹ cũng dạy con phải có niềm tin vào người khác. Để con trở thành người luôn được người khác tin tưởng, cha mẹ cần thấy rằng chính bản thân phải là người đầu tiên giữ lời hứa với con.  Ảnh minh họaTrẻ em giống như một tờ giấy trắng, khi người lớn dạy trẻ điều gì thì điều đó tự khắc được ghi nhớ lại trẻ bắt chước và làm theo. Vì vậy hãy giữ cho trẻ thấy những điều tốt đẹp từ cuộc sống và đặc biệt hãy giữ lời hứa đối với trẻ.  Trẻ nghĩ rằng bố mẹ là một người nói dối  Nếu con không tin bố mẹ từ những lời hứa nhỏ, làm sao chúng tin được vào những điều lớn lao? Hãy nhớ đến lần gần đây nhất có người thất hứa, bạn cảm thấy như thế nào? Bố mẹ dạy con rằng giữ lời hứa là một việc rất quan trọng nhưng đôi lúc chính bản thân mình lại là người không làm được. Khi bố mẹ nói với con rằng một điều gì đó sẽ xảy ra nhưng cuối cùng nó lại không bao giờ thành hiện thực thì con sẽ đưa ra kết luận đơn giản là bạn “nói dối”.  Trẻ cảm thấy mình không quan trọng  Bố mẹ không cố ý làm tổn thương cảm xúc của con khi đột nhiên thất hứa nhưng con có thể nghĩ rằng mình dường như không là người quan trọng với bố mẹ. Vì bố mẹ đã đặt lời hứa với con sau cùng những gì mình cần làm trước và rồi thậm chí có thể là quên mất. Khi bố mẹ giữ lời hứa với con, bố mẹ như đang gửi tới trẻ thông điệp: "Con rất quan trọng với bố/mẹ".  Con sẽ học cách thất hứa  Bố mẹ là hình mẫu cho con và khi bố mẹ liên tục không giữ được lời hứa, trẻ có thể học theo hành động này. Đây là một quy luật trong quá trình dạy dỗ trẻ. Trẻ sẽ làm theo những điều bố mẹ làm, hơn là những gì bố mẹ nói trẻ phải làm. Trẻ thấy bố mẹ làm gì, chúng sẽ làm theo. Vì vậy, nếu bố mẹ muốn con trở thành người biết giữ lời hứa, hãy luôn làm gương.  Con sẽ thiếu tin tưởng và sự tôn trọng dành cho bạn  Khi bố mẹ làm giống như những gì bố mẹ nói, nó sẽ giúp trẻ cảm thấy an tâm và xây dựng được lòng tin với bố mẹ. Còn khi lòng tin của trẻ bị phản bội, con sẽ cảm thấy bị mất mát, đặc biệt khi con còn quá nhỏ để hiểu được khái niệm hứa và giữ lời hứa. Kết quả là con có thể dần đánh mất sự tôn trọng dành cho bố mẹ và những gì bố mẹ nói vì con thấy rằng lời nói của bố mẹ không đi đôi với hành động.  Ảnh minh họaLời hứa rất quan trọng, việc dạy con giữ lời hứa sẽ giúp con biết tôn trọng người khác, sống có trách nhiệm với lời nói, hành động của mình, điều này cần thiết trong sự phát triển hành thành nhân cách của con trẻ sau này. Hãy giữ lời hứa với con, bố mẹ nhé!  CT - Viện Nghiên cứu Khoa học Giáo dục
| 0 Bình luận
Bình luận


{{item.name}}
{{item.time}}
{{item.content}}
Read more ...
Xem trả lời Ẩn trả lời

{{subItem.f1}}
{{subItem.f4}}
{{subItem.f2}}

Xem thêm
Tin tức này đã bị khóa bình luận
×